სამხრეთ აფრიკაში მიმდინარე მსოფლიოს ჩემპიონატზე, მსაჯებმა რამდენიმე ისეთი შეცდომა დაუშვეს, რომლებმაც შეხვედრის ბედზე გადამწყვეტი გავლენა იქონიეს. არდაფიქსირებული თამაშგარეები თუ ხელით თამაში, რომლებსაც გოლები მოჰყვა და არჩათვლილი გოლები...
არგენტინელთა, უფრო სწორედ, ტევესის გატანილმა გოლმა, როდესაც აშკარა თამაშგარე მდგომარეობა იყო, მექსიკის ნაკრები რთულ სიტუაციაში ჩააგდო და საბოლოოდ, ისინი სამხრეთ აფრიკას 1/8-ფინალში დაემშვიდობნენ; ამერიკის შეერთებული შტატების ნაკრებს, ჯგუფურ ეტაპზე ორი გოლი მოპარეს (სლოვენიასთან და ალჟირთან). მართალია, მათ ჯგუფური ეტაპი მაინც გადალახეს, მაგრამ ამას ფიზიკური და ფსოქოლგიური ენერგიის დიდი რესურსი შეალიეს და ფლეი ოფში განასთან ვეღარ გაძლეს; ინგლისელთა გოლი გერმანიის ნაკრების კარში, როდესაც ანგარიში 2:2 უნდა გამხდარიყო, მაგრამ მსაჯმა ის არ დააფიქსირა, გერმანელებმა მეტოქე კონტრშეტევებზე გამოიჭირეს და ინგლისი 1:4 განადგურდა...
სწორედ ამ უკანასკნელი მატჩის შემდეგ, The Daily Mail-ს ცოტა ხნის წინათ საქვეყნოდ ცნობილი ინგლისელი არბიტრი გრემ პოლი ესაუბრა. ის უერთდება იმ მრავალრიცხოვან არმიას, რომლებიც მსაჯებისთვის დამატებითი საშუალებებით სამუშაოს გაიოლებას ემხრობიან და ფიფას პრეზიდენტის სიჯიუტისა არ ესმით. გრემ პოლი დარწმუნებულია, რომ ხორხე ლარიონდამ იცოდა, რომ შეცდომა დაუშვა და ამან, მის მსაჯობას გერმანია-ინგლისის მატჩის მეორე ტაიმს საკუთარი კვალი დაამჩნია.
“ინგლისელი ფანები მთავარ დამნაშავედ ხორხე ლარიონდოს მიიჩნევენ, რომელმაც ვერ დაინახა, რომ ფრენკ ლამპარდის დარტყმის შემდეგ, ბურთი ზედა ძელიდან გერმანელთა კარში ჩაეშვა, მაგრამ მთავარი დამნაშავე უბედური არბიტრი კი არა, ფიფას პრეზიდენტი ზეპ ბლატერია. მიმდინარე წელს, ფიფას პრეზიდენტი კატეგორიულად ეწინააღმდეგებოდა კარის ხაზზე ბურთის გადამკვეთი მანიშნებლის დამონტაჟების, ან ორი დამატებითი დამხმარე მსაჯის დანიშვნის იდეას, როგორც ეს ევროპის ლიგის შეხვედრებზე იყო, ახლა კი, ეს გადაწყვეტილება ბუმერანგივით უკან დაუბრუნდა.
მსაჯები ცდილობენ, რომ ყველაფერი კარგად გააკეთონ. მათი ამოცანაა, რომ მაქსიმალურად გამოიყენონ გამოცდილება, ვარჯიშებზე დამუშავებული სიახლეები და სწორედ განსაზღვრონ არსებული სიტუაცია. საქმე ისაა, რომ კარის ხაზზე დამონტაჟებული მანიშნებლები, ან მსაჯთა ბრიგადაში დამატებითი ორი ადამიანი, მათ დაეხმარებოდა უმთავრესი საფეხბურთო ასპექტის დაფიქსირებაში - იყო თუ არა გოლი. ლარიონდომ კარგად დაინახა, რომ შეხვედრის 39-ე წუთზე, ბურთი ზედა ძელმა აისხლიტა, მაგრამ ვერ დააფიქსირებდა, კარის ხაზს შიგნით დაეცა ის, თუ არა. მან გვერდით მსაჯ მაურიციო ესპინოზას კითხა, იყო თუ არა გოლი. მსოფლიოს ჩემპიონატზე მსაჯები აღჭურვილი არიან გადამცემებით, რომლითაც ასისტენტებთან საუბარი შეუძლიათ. როგორც ჩანს, ესპინოზამ უპასუხა - “დარწმუნებული არ ვარ”, ან “გოლი არ იყო”. ამრიგად, მთავარ მსაჯს სხვა გზა არ ჰქონდა და თამაში გააგრძელა.
მიუხედავად ამისა, როგორც ჩანს, ინგლისელი ფეხბურთელების გააფთრებულმა წინააღმდეგობამ, ის აიძულა, რომ შესვენებისას ეპიზოდის ვიდეოჩანაწერი ენახა და დარწმუნებულიყო, იყო თუ არა გოლი. ამასთან, ფიფას წარმომადგენლები და მეოთხე მსაჯი, რომელთაც ეპიზოდის ვიდეოჩანაწერი უკვე ნანახი ექნებოდათ, ლარიონდოს ეტყოდნენ, რომ გოლი იყო და მან შეცდომა დაუშვა. მთელი მეორე ტაიმი, მსაჯი არადამაჯერებლად გამოიყურებოდა. დარწმუნებული ვარ, მან გააცნობიერა, თუ რამხელა შეცდომა დაუშვა. არბიტრები ყოველთვის დათრგუნულები არიან, როდესაც შეცდომას უშვებენ, მაგრამ იმ ეპიზოდში, ისეთ გადაწყვეტილებას იღებენ, როგორიც სწორედ მიაჩნიათ და მერე აღარაფრის შეცვლა არ შეუძლიათ.
ესპინოზა კარიდან დაახლოებით 16 იარდის დაშორებით იდგა და აფსაიდის ხაზს აკონტროლებდა, ანუ, სწორი პოზიცია ეკავა. ლარიონდო ბურთის სიახლოვეს იყო და მსაჯის ინსტრუქციის გათვალისწინებით, მასაც სწორი პოზიცია ეკავა. ის ტოპ კლასის მსაჯია, სამსაჯო კორპუსის ელიტას ეკუთვნის და ურუგვაელ მსაჯთა ბრიგადას ხელმძღვანელობდა. ამ საბედისწერო შეცდომამდე, ხორხე ფინალური მატჩის განსჯის კანდიდატი იყო, ახლა კი, მიუხედავად იმისა, რომ ოფიციალურად ჩინოვნიკები ამ ფაქტს უარყოფენ, მან ფიფას ნდობა დაკარგა.
კარის ხაზზე დამონტაჟებული კამერები, ლარიონდოს მართებული გადაწყვეტილების მიღებაში დაეხმარებოდა. ბურთში დამონტაჟებული მიკროჩიპი, რომელიც კარის ხაზის გადაკვეთას დააფიქსირებდა, მსაჯს შეცდომის დაშვებისგან დაიხსნიდა. დამატებითი დამხმარე მსაჯები, ისე, როგორც ეს ევროპის ლიგის შეხვედრებზე იყო, რეფერის კარის აღების დაფიქსირებაში დაეხმარებოდა. სწორი გადაწყვეტილების მიღება, ნამდვილად ღირს თამაშის იმ ცოტა ხნით შეჩერებად, რომელიც ვიდეოგამეორების ნახვას დასჭირდება.
ბლატერის არგუმენტები ის იყო, რომ თანამედროვე ტექნიკა ადამიანზე სანდო ვერ იქნება და მათი გამოყენება, მსაჯებისთვცის უნდობლობის გამოცხადება იქნება. ურუგვაელმა მსაჯებმა, რომლებიც ინგლისი-გერმანიის მატჩს სჯიდნენ, შეცდომა დაუშვეს და შედეგად, გაზეთებში ინგლისელთა ცუდ თამაშთან ერთად, მათ მიმართ არასამართლიან დამოკიდებულებაზეც მრავალი სტატია დაიწერა. ბლატერის შეუვალობამ იქამდე მიგვიყვანა, რომ ახლა, ფეხბურთის გარჩევაზე მეტად, მსაჯების ლანძღვით უფრო არიან დაკავებულნი. ტელერეპორტაჟის დროს, 30 წამზე ნაკლებ დროში გამოჩნდა, რომ ინგლისს წესების სრული დაცვით გატანილი გოლი არ ჩაუთვალეს და კომენტატორმა მარკ ლოურენსონმა თქვა - “მადლობა ზეპ ბლატერს. ვიმედოვნებ, რომ ის სტადიონზეა და საკუთარ სავარძელში ცქმუტავს”.
მსოფლიოს ჩემპიონატის მატჩებს 90 ადამიანი ემსახურება. აქედან ათს, მუშაობა იმ დღეს მოუწია. ორი მსაჯი სარეზერვო იყო, იმისათვის, რომ რომელიმე ძირითად მომსახურე პერსონათაგან შეუძლოდ თუ გახდებოდა, მათი ჩანაცვლება დროულად მომხდარიყო. რადგან მსაჯების მომზადებაზე და მათ სამხრეთ აფრიკაში ცხოვრებაზე ამხელა თანხა დაიხარჯა, შეიძლებოდა, რომ უფრო მეტი ადამიანი დაექირავათ და უზრუნველეყოთ სამართლიანი ბრძოლა მსოფლიოს ჩემპიონატის ყველა მონაწილისათვის. უსამართლობის ეს შემთხვევები უნდა გახდეს იმ კამპანიის საფუძველი, რომლის მიხედვითაც, მსაჯებმა დამატებითი დახმარება უნდა მიიღონ. სწორედ ამას ითხოვს ფეირ პლეის პრინციპი და სწორედ ამას უნდა ითხოვდეს თავად ზეპ ბლატერიც”.
ზურა ქსოვრელი









