რა არის ფსორიაზი და როგორ ვუმკურნალოთ მას ეფექტურად? ფსორიაზი კანის ქრონიკული, არაგადამდები დაავადებაა, რომელიც ვარდისფერი გამონაყარითა და ვერცხლისფერი აქერცვლით ვლინდება. გაიგეთ, რა როლს ასრულებს გენეტიკა, სტრესი და იმუნური სისტემა დაავადების განვითარებაში და რომელია მკურნალობის უახლესი მეთოდები რემისიის მისაღწევად.
ფსორიაზი მულტიფაქტორული პათოლოგიაა, რომელიც მსოფლიო მოსახლეობის დაახლოებით 2%-ს აწუხებს. მიუხედავად იმისა, რომ დაავადება ყველაზე ხშირად 10-დან 40 წლამდე ასაკში იჩენს თავს, მისი გამოვლენა ნებისმიერ ეტაპზეა შესაძლებელი. დაავადებას ახასიათებს ტალღისებური მიმდინარეობა გამწვავებისა და სიმშვიდის (რემისიის) პერიოდების მონაცვლეობით.
რა იწვევს ფსორიაზს? რისკ-ფაქტორების მიმოხილვა
მიუხედავად იმისა, რომ ზუსტი ეთიოლოგია ჯერ კიდევ შესწავლის პროცესშია, მეცნიერები თანხმდებიან რამდენიმე ძირითად ფაქტორზე:
- გენეტიკური განწყობა: თუ ორივე მშობელს აქვს ფსორიაზი, შვილებში დაავადების განვითარების რისკი 65%-მდე იზრდება.
- იმუნური სისტემა: ორგანიზმის თავდაცვითი უჯრედების (T-ლიმფოციტების) ჭარბი აქტივობა იწვევს კანის უჯრედების დაჩქარებულ და არასწორ გამრავლებას.
- ემოციური სტრესი: ფსიქოლოგიური დატვირთვა შემთხვევათა 40%-ში აუარესებს მდგომარეობას.
- გარემო ფაქტორები: ინფექციები (განსაკუთრებით სტრეპტოკოკი), კანის ტრავმები, ალკოჰოლი და გარკვეული მედიკამენტები (ანტიბიოტიკები, ბეტა-ბლოკატორები).
- თანმხლები დაავადებები: სიმსუქნე, შაქრიანი დიაბეტი და ნივთიერებათა ცვლის დარღვევა ხშირად ასოცირდება ფსორიაზის სიმძიმესთან.
როგორ ამოვიცნოთ ფსორიაზი? კლინიკური გამოვლინებები
დაავადება ჩვეულებრივ იწყება მცირე ზომის მოვარდისფრო კვანძებით (პაპულებით), რომლებიც თანდათან ერთიანდება და წარმოქმნის სპეციფიკურ ბალთებს.
დამახასიათებელი ლოკალიზაცია:
- იდაყვებისა და მუხლების გამშლელი ზედაპირები;
- თავის თმიანი ნაწილი;
- წელისა და გავის არე;
- ფრჩხილები (წერტილოვანი ჩანაჭდევები ან ფერის ცვლილება).
ფსორიაზის ფორმები სიმძიმის მიხედვით:
- მსუბუქი: კანის საფარველის 1/3-მდეა დაზიანებული.
- საშუალო და მძიმე: მოიცავს სხეულის 50%-ზე მეტს.
- ერითროდერმია: ძალიან მძიმე ფორმა, როდესაც ზიანდება კანის 70%-ზე მეტი და პაციენტს აღენიშნება ცხელება.
დიაგნოსტიკის "ოქროს სტანდარტი"
დაავადების სრულფასოვანი შეფასებისთვის, კლინიკაში ხელმისაწვდომია მაღალკვალიფიციური დერმატოლოგის კონსულტაცია, რომელმაც ზუსტი დიაგნოზისთვის შესაძლოა დანიშნოს კანის ბიოფსია, სისხლის ანალიზი (შარდმჟავასა და ედს-ის განსაზღვრა) ან რენტგენოლოგიური კვლევა ართრიტის გამოსარიცხად
- სტეარინის ლაქის ფენომენი: მოფხეკისას ქერცლი ძლიერდება.
- ტერმინალური აპკის ფენომენი: ქერცლის მოცილების შემდეგ ჩნდება პრიალა ზედაპირი.
- წერტილოვანი სისხლდენა (აუსპიტცის სიმპტომი): აპკის მოცილებისას ჩნდება სისხლის წვეთები.
საჭიროების შემთხვევაში, ტარდება კანის ბიოფსია, სისხლის ანალიზი (შარდმჟავასა და ედს-ის განსაზღვრა) ან რენტგენოლოგიური კვლევა (ართრიტის გამოსარიცხად).
მკურნალობის თანამედროვე მეთოდები
მკურნალობა ყოველთვის ინდივიდუალურია და დამოკიდებულია დაავადების სტადიაზე (პროგრესული, სტაციონარული თუ რეგრესული).
- ადგილობრივი თერაპია: დამატენიანებელი კრემები, კორტიკოსტეროიდული მალამოები და D ვიტამინის წარმოებულები.
- ფოტოთერაპია (UVB): ულტრაიისფერი სხივებით მკურნალობა ერთ-ერთი ყველაზე უსაფრთხო და ეფექტური მეთოდია.
- სისტემური მკურნალობა: იმუნომოდულატორები და ციტოსტატიკები.
- ბიოლოგიური თერაპია: თანამედროვე ინტერლეიკინისა და TNF-ინჰიბიტორები, რომლებიც მიზანმიმართულად ბლოკავენ ანთებით პროცესებს.
რეკომენდაციები ხანგრძლივი რემისიისთვის
ფსორიაზის მართვა ცხოვრების წესის ცვლილებას მოითხოვს:
- დიეტა: შეამცირეთ ცხიმები და ნახშირწყლები; გაამდიდრეთ რაციონი თევზითა და ბოსტნეულით.
- მოვლა: მოერიდეთ კანის მექანიკურ გაღიზიანებას და გამოიყენეთ სპეციალური დამატენიანებლები.
- სპა-თერაპია: ბალნეოთერაპია და კურორტული მკურნალობა დადებითად მოქმედებს კანის სტრუქტურაზე.
მნიშვნელოვანია გვახსოვდეს: ფსორიაზი არ არის გადამდები! სწორი მართვის პირობებში პაციენტებს შეუძლიათ სრულფასოვანი და აქტიური ცხოვრებით ტკბობა.
თუ ამჩნევთ კანზე საეჭვო გამონაყარს, ნუ გადადებთ ვიზიტს. „ავერსის კლინიკაში“ მაღალკვალიფიციური დერმატოლოგები დაგეხმარებიან დაავადების სწორ მართვაში.
®
